De hond is vergelijkbaar met een roerend goed zoals een fiets of auto.In veruit de meeste gevallen is de koop van een rashond een transactie tussen een koper/liefhebber en een liefhebber/(hobby)-fokker.

1.  Wat betekent dit voor de rechtsverhouding?
2.  Is de liefhebber/hobbyfokker vergelijkbaar met een fabrikant of winkelier?

Het burgerlijk wetboek omschrijft in boek 7 'Bijzondere overeenkomsten' in titel 1 Koop en ruil, artikel 5 consumentenkoop als 'de koop met betrekking tot een roerende zaak, elektriciteit daaronder begrepen, die wordt gesloten door een verkoper die handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf'. De verplichtingen van de deskundige verkoper in de uitoefening van beroep of bedrijf liggen in de verhouding tot de ondeskundige particuliere koper zwaarder.

Valkuilen
Toegepast op de liefhebber/hobbyfokker, die incidenteel een nestje fokt, betekent dit dat hier geen sprake is van consumentenkoop. De deskundigen in gezondheidszaken zijn hier bijvoorbeeld de dierenartsen en door officiële instanties verrichte gezondheidsonderzoeken. Dit geldt ook voor de kwaliteitsbeoordelingen die gelden door daarvoor officieel aangestelde keurmeesters. De rechtsverhoudingen met plichten en rechten liggen bij koop en verkoop tussen particulieren in de regel dus meer op gelijkwaardiger niveau dan bij consumentenkoop. Hier is wel sprake van een valkuil. De hobbyfokker moet zich matigen in zijn profilering en beloftes om de schijn te voorkomen. Het verschil in het kopen van een auto bij een garagebedrijf of van een particulier uit de krant maakt dit duidelijk.

Mondeling
Een hobbyfokker biedt een pup in een advertentie te koop aan. Het lijkt u wel wat. U wordt het met de fokker eens over voorwaarden en prijs. Op dat moment is de koop gesloten. Dit is ook het geval als er slechts mondelinge afspraken zijn gemaakt. Daarvan is het nadeel dat achteraf soms verschil van mening ontstaat over gemaakte afspraken. Het is dus verstandig om alle afspraken schriftelijk vast te leggen. Het betalen van handgeld of doen van een aanbetaling geldt als een bevestiging van de koop.

Mededelingsplicht
Koopt u bij een particuliere verkoper dan moet u er rekening mee houden dat de verkoper niet deskundig is. Dit wil echter niet zeggen dat deze verkoper niet aan plichten is gebonden. Ook de particuliere verkoper heeft een mededelingsplicht, dat betekent dat hij u vóór het sluiten van de koopovereenkomst op de hoogte moet stellen van alles wat hij van de pups of hond weet.

Onderzoeksplicht koper
Echter, ook de particuliere koper heeft plichten. U moet als koper onderzoek doen voordat u de hond koopt. Indien u als koper onvoldoende informeert en onderzoekt, dan beperkt u uw juridische mogelijkheden bij problemen achteraf. Bijvoorbeeld is de fokker lid van de rasvereniging en houdt hij/zij zich aan het fokreglement van de rasvereniging? Blijkt dit uit de publicatie van de nest op de officiële puppylijst en wordt bij de pup een door de Raad van Beheer op Kynologisch Gebied of rasvereniging aanbevolen koopovereenkomst geleverd? Informeer dus bij de rasvereniging en raadpleeg de puppylijst. Of in de toekomst: controleer of de fokker gecertificeerd is! Vraag om officiële bewijsstukken van gezondheidsonderzoeken bij de ouderdieren. Controleer of de pup geënt is en raadpleeg of in het entingsboekje een klinisch gezondheidsonderzoek door de dierenarts is ingevuld en wat de bevindingen zijn. Vraag om officiële bewijsstukken van beoordelingen door keurmeesters. Hebt u de pup zelf goed bekeken op zichtbare tekortkomingen en eventueel afspraken schriftelijk laten vastleggen in een koopover¬eenkomst?

Redelijke verwachtingen en conformiteit
De verkoper/liefhebber fokker is verplicht u een deugdelijke hond of pup te leveren, die moet voldoen aan de redelijke verwachtingen die u op grond van de koopovereenkomst ervan mocht hebben. Dit wordt het conformiteitvereiste genoemd. Indien uw hond/pup niet aan de redelijke verwachtingen die voor het normale gebruik gelden voldoet dan is de verkoper in beginsel aansprakelijk. Dat is in de praktijk het geval als de hond niet kan functioneren als huishond en wat u gelet op de leeftijd, koopprijs en mededelingen van de verkoper niet hoeft te verwachten. Bedenk daarbij dat bij eventuele gebreken u als koper moet bewijzen dat de hond niet aan redelijke verwachtingen voldoet. Als u zich beroept op mededelingen van de verkoper, moet u deze ook bewijzen in een eventuele gerechtelijke procedure. Anderzijds betekent dit voor de fokker/verkoper dat hij/zij geen overdreven verwachtingen moet wekken. Het is verstandig je te beperken tot de verkoop als huishond met daarbij alle zorgvuldigheidseisen die je van een fokker, die zich houdt aan de fokreglementen, mag verwachten.

Geschillen en klachten
Goede communicatie, wederzijds begrip kunnen veel geschillen voorkomen. Raadpleeg als koper allereerst de verkoper of fokker. Toon als verkoper of fokker begrip en probeer in redelijkheid en billijkheid tot een oplossing te komen. Een procedure is vaak het meest slechte advies. Om dit te voorkomen adviseren vele rasverenigingen goedgekeurde koopovereenkomsten te gebruiken waarbij de rechten en plichten van koper en verkoper op een redelijke en billijke wijze zijn vastgelegd en waarbij met de belangen van de koper van een pup rekening wordt gehouden. De koopovereenkomst: ziet toe op een zorgvuldig gefokte pup, legt afspraken en eventuele garanties duidelijk vast, regelt hoe geschillen kunnen worden opgelost. Het zich hierop beroepen is voor de koper veel makkelijker. Ook zonder schriftelijke koopovereenkomst kan de koper terugvallen op het conformiteitbeginsel. U moet de klachten altijd melden bij de verkoper en hem de gelegenheid geven het probleem op te lossen binnen een redelijke tijd.

Redelijke verhouding
U kunt het volgende van de verkoper eisen: voor zover mogelijk herstel van het gebrek, matiging van de verkoopprijs, vervanging. U moet wel beseffen dat een en ander in redelijke verhouding moet staan tot de koopprijs. Kunt u in redelijkheid en billijkheid niet tot een oplossing komen en is er sprake is van het niet nakomen van de koopovereenkomst dan kunt u eisen deze te laten ontbinden. Hierdoor gaan de verbintenissen over en weer te niet en kunt u de koopprijs terugvorderen. Dit laatste zal zeker het geval zijn als uw pup door gebreken kort na de koop komt te overlijden of geëuthanaseerd moet worden. Indien u kunt bewijzen dat de verkoper verwijtbaar, toerekenbaar te kort schiet of wel 'te kwader trouw is' dan is een verdergaande schadevergoedingseis mogelijk. Dit is bijvoorbeeld het geval indien uw hond moet inslapen vanwege heupdysplasie en de fokker u heeft voorgelogen over de HD-status en/of willens en wetens, ondanks bestaande fokreglementen, met een aan HD-lijdende hond heeft gefokt of de ouderdieren niet heeft laten onderzoeken.

Procedure
1.Meld de klacht bij de verkoper en probeer in overleg tot een oplossing te komen.
2.Als overleg niet tot een oplossing leidt, dan moet u de verkoper schriftelijk (aangetekend) in gebreke stellen en de verkoper de tijd geven het probleem op te lossen.
3.Als ook een brief niet tot een oplossing leidt dan kunt u het geschil voorleggen aan de rechter. Meest¬al is hiervoor een procedure voor de kantonrechter voldoende.

Bezint voor u begint
Een rashond of 'look a like' kopen via internet of marktplaats lijkt een goedkoop alternatief. Maar voor u weet valt u in de handen van een handelaar. Dit geldt zeer zeker voor pups. Een zorgvuldig gefokte pup koopt u na informatie bij de Raad van Beheer of rasvereniging bij een fokker* die door deze vereniging staat vermeld op de puppylijst of pupinfo en waarbij een aanbevolen koopovereenkomst wordt geleverd. Het heeft geen zin u zelf als koper te naïef voor te doen. Vooral bij de koop van een rashond dient u zich goed te informeren en niet over een nachtje ijs te gaan. Raadpleeg: www.kennelclub.nl (Raad van Beheer) of de betreffende rasvereniging.

Dit artikel is afkomstig van de vereniging van fokkers en liefhebbers van Duitse Herdershonden.

Auteur: Mr. P.M. van Oirschot